Sneaker

Spor ayakkabı Kültürü ve Kısa Tarihçesi


Şimdiye kadarki üretilen klasik ayakkabıların spor ayakkabılara evrimini hiç düşündünüz mü? Sahip olduğunuz bu ayakkabılara ister spor ayakkabı veya tenis ayakkabısı isterse basketbol ayakkabısı diyor olun, üretimi milyarları aşan ve küresel bir çılgınlığa dönüşen ‘’Sneaker’’ tarihine bir göz atalım.

Spor ayakkabı, teknik olarak kauçuk taban üzerine tasarlanmış keten kumaşlı ayakkabıdır. Klasik ayakkabılar, lastik tabanlarla üretilmeden önce sağlam tabanlara sahipti ve bu yüzden yürürken oldukça gürültü çıkarabiliyordu. Spor ayakkabıların üretilmesiyle gürültülü yürüyüşler tarihe karıştı. Sneaker kelimesi İngilizce’deki “sneak” sözcüğünden türetilmiş ve bu sözcük daha önce 1887 yılında üretilen tenis ayakkabıları için kullanılırken 1917 yılında seri üretime geçilmesiyle spor ayakkabıların hepsini tanımlar hale geldi. İlk spor ayakkabılar topuklu ayakkabılardan daha sessiz oldukları için ‘’sneaker’’ olarak adlandırılmış ve sessizce dolaşmaya imkan sağlamıştır. Sneaker tarihi bir hayli ilginçtir. 18. yüzyılın sonlarına doğru düşük gelirli insanlar kauçuktan yapılmış tabanlara sahip bu ayakkabıları giymeye başladılar. Daha sonra ABD kauçuk şirketi ilk spor ayakkabı olan Keds’i üretti. Yoğun bir ilgiyle satın alınmaya ve her kesimden insanın ilgisini çekmeye başladılar.

İnternetin yaygınlaşması da spor ayakkabı ticaretini bir üst seviyeye taşıyan etkenlerden biriydi ve ‘’sneaker’’ dünya çapında bir etkileşim aracı ve statü belirtisi oldu. ABD başta olmak üzere dünyanın her yerinde sneaker fuarları düzenlendi. Birçok kişi popüler markaların efsanevi modellerine bu fuarlarda büyük rağbet gösterdi. Fuarlara akın eden ve sneaker’ları satın almaktan vazgeçmeyen sneaker tutkunlarına günümüzde “Sneakerhead” denilmektedir.


Converse ve İlk Basketbol Ayakkabısı

The Man Behind The Converse All Star

Converse’in tarihi, 1900’lerin başlarına uzanır. Aslen Converse Rubber Shoe Şirketi olarak adlandırılan şirket, 1908’de Marquis Mill adında cesur bir girişimci tarafından kuruldu. Sadece dokuz yıl sonra, All-Star’ı, dünyanın en çok satılan spor ayakkabılarından birini olan şimdilerin ikonik modelini, ürettiler. Şirket, All-Stars adlı basketbol takımına sponsor olduktan sonra takımın yıldız oyuncusu Charles ‘Chuck’ Taylor’a da sponsor olarak ‘’Chuck Taylor’ı ‘’piyasaya sürdü. Böylelikle Chuck Taylor üretilen ilk basketbol ayakkabısı olarak tarihe adını yazdırmış oldu.

image via Nike

Nike, 1984’te ünlü kişiler ile iş birliği yaparak satışlarını katlayabileceğini gördükten sonra
‘’Air Jordan’ için Chicago Bulls’un yıldız oyuncusu Micheal Jordan ile anlaşma imzaladı.
Sneaker satışları 1984 yılında Micheal Jordan’ın kendisinden ilham alınarak tasarlanan Air Jordan’ları giymeye başlamasıyla patladı ve bu iş birliği Sneaker kültürü için bir dönüm noktası oldu. Jordan, NBA’den emekli olduktan sonra bile, bugün hala ayakkabıları en çok satan spor ayakkabılar arasında yerini koruyor.

Queensli bir rap müzik grubu olan Run DMC, Adidas Superstar’ları ile sahneye çıkmaya başladıktan sonra sokak kültürüne bu efsanevi modeli sevdirdiler. 1986 yılında grup “My adidas” isimli bir şarkı yaptı ve bu şarkı sayesinde hem ününe ün kattı, hem de Adidas ile 1 milyon euroluk bir sözleşme imzalamayı başardı. Hip-hop kültürü ile ‘’sneaker’’ kültürünü tanıştırmayı başaran grup böylelikle spor ayakkabı tarihi içerisinde kendine yer edindi.

Sneaker kültüründen söz edeceksek Jeff Staple’dan bahsetmeden olmaz. 2005 yılında tasarımcı Staple, NYC şehrini temsil eden bir model tasarladı.
Bu modelin adı ‘’NYC Pigeon’’ dı. İlk olarak bir ayakkabı mağazası olan Reed Space’te tanıtılan modeli satın almak için insanlar kuyruklar oluşturdu ve böylelikle DUNK çılgınlığı başladı.

The cover of the New York Post on February 23, 2005.

Günümüzün En Popüler Sneaker İş Birlikleri

Son yılların en büyük sneaker iş birlikleri arasında; Nike x Off White ve Yeezy x Adidas yer alıyor. OFF-WHITE’ın kurucusu Virgil Abloh, zamanın ikonik modellerine ‘’ The Ten’’ koleksiyonunda yer verdi. Çocukluğunda Micheal Jordan’a ve onun efsanevi Air Jordan’larına hayranlık duyduğunu ve koleksiyonunun ilhamını 90’lar gençliğinden aldığını belirten Abloh’un koleksiyonunda başka birçok ikonik sneaker yer alıyor. Bunlar arasında en göze çarpanları Nike Air Max 90, Nike Air Force ve Converse Chuck Taylor diyebiliriz.

Başarılı bir rapçi ve yapımcı olmadan önce bile moda dünyasına girmeyi aklına koyan Kanye West, 2013 yılında Adidas ile bir anlaşma imzaladı ve marka West’e modellerin yaratılma süreci üzerinde neredeyse tam yetki verdi. Adidas Yeezy Boost, 2015 yılında tanıtıldı ve o zamandan beri sneakerhead’ler tarafından ilgiyle takip ediliyor. Hatta bu spor ayakkabılar o kadar popüler hale geldi ki yeni modelleri internet sitesinde bir dakikadan az bir süre içerisinde tükeniyor. Adidas Yeezy spor ayakkabıları 4 modelden oluşuyor: Yeezy Boost 750, Yeezy Boost 350, Yeezy Boost 350 v2 ve Yeezy Boost 950. Bir Yeezy modeline sahip olmak istiyorsanız gözünüzü ve cebinizi dört açmalısınız!


Nike, Reebok ve Adidas gibi şirketler bugün hala sneaker pazarında rekabete devam ederken, spor ayakkabı görünüşünde büyük değişikliklere gitti. Yeni spor ayakkabı teknolojileri spor ayakkabıların performansını her geçen gün arttırıyor. Tabii ki, bu gibi yeniliklerin bir bedeli var: Bir çift sneaker, size günümüzde neredeyse 100 dolardan fazlaya mal olabilir.


Türkiye’de Sneaker kültürü dünyada olduğu kadar geniş bir etki alanına sahip olmasa da ülkemizdeki genç nüfusun fazlalığı ve kadın tüketicilerin internet alışverişi çılgınlığı spor ayakkabıların popülerliğini korumasına yardımcı oluyor. Türkiye’deki sokak kültürünün vazgeçilmez bir parçası haline gelen sneaker’lar döviz kurundaki talihsiz yükselişe rağmen satış rekorları kırmaya devam edecek gibi görünüyor.

Ne dersiniz? Farklı asarımı sayesinde rahatlık ve şıklığı bir arada sunan, modern zamanların Cinderella pabuçları diyebileceğimiz sneaker’lardan bir çifte sizin de sahip olma zamanınız çoktan gelmedi mi?

@stil.sokak

SPOR AYAKKABI AL SAT DÜNYASINDA BAŞARILI OLMAK
İstanbul Sokak Modası’na Yön Veren En Tarz 5 Mağaza

Bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir